سيد على اكبر برقعى قمى
417
راهنماى دانشوران در ضبط نامها ، نسبها و نسبتها ( فارسي )
يشكر بن بشر بن صعب در قبيلهء ازد . و از جمله : يشكر بن علىّ بن وائل در قبيلهء ربيعه و براى پيدا كردن منسوبان به هريك از آن تيرهها قرينه لازم است و اين خود تتّبع خواهد به علّت اينكه قرينهء مذكور با نام نيست و من چند تن يشكرى را مىآورم ، از جمله : حرث بن حلّزهء « 1 » يشكرى از شعراى جاهلى و ناظم يكى از قصايد سبعهء معلقه به اين مطلع : آذنتنا ببينها اسماء * ربّ ثاو يملّ منه الثواء عدد ابيات آن هشتاد و يك بيت است و از محاسن شعر اوست : عش بجدّ و لا يضرك النوك ما اوتيت جدا * و النوك خير فى ظلال العش ممن عاش كدا و از جمله : ابو عبد اللّه جدلى يشكرى كه محمّد ابن حنيفه را از حصار ابن زبير بيرون آورد . و از جمله : ثابت بن عبد اللّه ثابت يشكرى در شمار اعلام فقيهان و شاگرد شريف مرتضى و صاحب كتاب الحجه در امامت و كتاب منهاج الرشاد در اصول و فروع . و از جمله : ابو محمّد جعفر بن عنبسة ابن عمر يشكرى كوفى در شمار اديبان و نحويان و مقرئان و متوفّاى 275 . و از جمله : احمد بن منصور يشكرى در عداد نحويان و ناظم ارجوزهاى در نحو . يعقوبى : منسوب است به يعقوب نام پدر و يا نياى احمد بن ابى يعقوب بن جعفر بن وهب بن واضح عبّاسى از اعلام مورّخان شيعه و براى كسب اطّلاعات بسيار سفر كرد و شرق و غرب كشورهاى اسلامى را بگرديد و به ارمنستان رفت و به هند سفر نمود و آفريقا را بديد و در اين سياحتى كه كرد كتاب البلدان را نوشت و هم تاريخى به نام تاريخ يعقوبى و در سال 284 درگذشت . « 2 » يعلى : بر وزن يعنى از اعلام است و ابو يعلى كنيت محمّد بن حسن بن حمزه است داماد و جانشين شيخ مفيد و از اعلام متكلّمان و فقيهان و صاحب كتاب تكمله و جواب مسائل كه از او پرسيدند و پاسخ گفت و در سال 436 درگذشت . و كنيت حمزة بن على عينزربى در شمار شاعران و اديبان و در عينزربى گذشت . و كنيت سلّار بن عبد العزيز ديلمى است از اعاظم فقيهان و در سلّار گذشت . و كنيت حمزة بن قاسم بن علىّ بن حمزهء علوى است از ثقات محدّثان اماميّه و صاحب كتاب من روى عن جعفر بن محمّد . و كنيت محمّد بن حسن بن عبيد اللّه صيرفى است در شمار نحويان و مقرئان و عارف به مذاهب قرّاء و صاحب تصنيفى در قرائات و متوفّاى 427 و كنيت محمّد بن ابى زرعهء باهلى نحوى است از شاگردان مازنى و كنيت محمّد بن حسن بصرى است در شمار شاعران . ثعالبى فضل و ادب او را ستوده و گفته است : « در سال 421 به نيشابور رسيد و معلوماتى به ما ياد داد كه نزد غير او نيافتيم و امير ابو الفضل منزلت علمى او را شناخت و مورد عنايت خود قرار داد و شادمان او را به شهر و خانه و خانوادهاش برگردانيد » . و از نظم اوست : إذا المجد وافانى فليس بضائرى * نفور العذارى من بياض عذارى
--> ( 1 ) - حلّزه : با كسر حاى بىنقطه و فتح لام مشدّد و فتح زاى نقطهدار به معنى بخيل ، بدخلق ، كوتاه ، جغد ، نوعى دانه ( حبّ ) ( مؤلّف ) . ( 2 ) - و نيز محمّد بن اسماعيل بن يوسف يعقوبى نسفى مكنّى به ابو نصر در شمار شاعران و محدّثان است ( لغتنامه / دهخدا : 49 / 208 ) .